اهل بيت و جايگاه آنها در اسلام

شرح

نا گفته پيداست كه رسول بزرگوار اسلام سردار تمام فرزندان آدم هستند، اين حقيقت مسلمي است كه همه‌ي مسلمين جهان بر آن اتفاق نظر دارند واز آنجايي كه تمام امت اسلامي همچنانكه با خود رسول گرامي - صلي الله عليه وآله وسلم- محبت دارند طبعا به خانواده وبلكه اهل بيت ايشان - صلوات الله وسلامه عليهم اجمعين- نيز محبت دارند

الحمد لله الذي جعلنا شعوبا وقبائل لنتعارف ثم جعل التقوى ميزانا للكرامة عنده لنتنافس والصلاة والسلام علي أفضل المتقين وأكرمهم عند الله تعالي وعلي آله الأطهار وصحبه الأبرار ومن تبعهم بإحسان من الأخيار جمعنا الله وإياهم في الفردوس الاعلي دار الكرامة والقرار.

وبعد:

برادران مسلمان! الله متعال در كلام مجيدش مي فرمايد: ( يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ 102 ) [آل عمران: 102]

«اى مؤمنان! چنانكه حق ترسيدن است از الله بترسيد ونميريد مگر در حاليكه مسلمان باشيد». پس خودم وشما را به تقوای الهی وترس حقیقی از الله متعال سفارش می کنم.

برادران مسلمان ودوستداران پیامبر گرامی واهل بیت عزیز ایشان! الله متعال می فرماید: ( إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا 33 ) [الأحزاب: 33]

« اي اهل بيت! الله مي خواهد پليدي را از شما دور كند وچنانكه بايد شما را پاكيزه گرداند».

نا گفته پيداست كه رسول بزرگوار اسلام سردار تمام فرزندان آدم هستند و اين حقيقت مسلمي است كه همهي مسلمين جهان بر آن اتفاق نظر دارند واز آنجايي كه تمام امت اسلامي همچنانكه با خود رسول گرامي - صلي الله عليه وآله وسلم- محبت دارند طبعا به خانواده وبلكه اهل بيت ايشان - صلوات الله وسلامه عليهم اجمعين- نيز محبت دارند؛

دشمنان امت ووحدت مسلمانان همواره سعي كردند به بهانه حب اهل بيت- عليهم السلام- در ميان امت تخم تفرقه بپاشندواز اينجا شروع به دشمني كردند و در حاليكه همه مي دانيم محبت آل بيت- رضي الله عنهم - جزو ايمان هر مسلمان است و اما دشمنان امت اسلامي گويا چنين وانمود كردند كه عده مخصوصي اهل بيت را دوست دارند و وبقيه با آنان دشمن هستند و متأسفانه اين دسيسه آنان تا حدي در ميان بعضي مسلمانان ساده كارگر افتاد وامت متحد ويكپارچه اسلامي زخم بزرگي برداشت پس مسلم است اهل بيت وخانواده مؤمن ايشان بهترين خانواده است لذا الله متعال در آيه كريمه اي كه تلاوت شد به مقام والاي أنان اشاره مي كند.

ابتدا بايد ديد كه اهل بيت پیامبر گرامی - صلی الله علیه وآله وسلم- چه کسانی هستند؟

بنابر قول صحيح اهل بيت كساني هستند كه صدقه بر آنان حرام است و كه عبارتند از همسران و فرزندان وهر زن ومرد مسلماني كه از نسل عبدالمطلب باشد. مثل بني هاشم ابن عبدمناف.

دليل اينكه پسر عموهاي حضرت رسول صلى الله عليه وآله وسلم در اهل بيت ايشان داخل هستند اين روايت صحيح مسلم است (شماره 1072) كه عبدالمطلب ابن ربيعه ابن الحارث ابن عبدالمطلب مي فرمايد:

«او وفضل ابن عباس خدمت رسول الله صلى الله عليه وآله وسلم رفتند واز ايشان خواستند كه آنها را در بيت المال استخدام فرمايد تا اينكه بتوانند از حقوقي كه از اين راه بدست مي آورند ازداوج كنند و رسول الله صلى الله عليه وآله وسلم فرمودند: (إن الصدقه لا تنبغي لآل محمد إنما هي أوساخ الناس) «براي آل محمد صدقه مناسب نيست زيرا كه صدقه چرك مال مردم است ».

آنگاه دستور دادند كه آنها ازدواج كنند ومهرشان را از سهم خمس پرداختند.»

بعضي علماء از جمله امام شافعي وامام احمد و بني مطلب بن عبد مناف را در تحريم صدقه به بني هاشم ملحق كرده اند و به دليل اينكه در گرفتن سهم خمس الخمس با هم شريك بودند و در حديثي كه امام بخاري در صحيحش (شماره3140) از جبير ابن مطعم روايت مي كند آمده است كه:

«پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم به بني هاشم وبني مطلب سهم دادند وبه برادران ديگرشان مانند بني عبد شمس ونوفل سهم ندادند و معنايش اين است كه بني هاشم وبني مطلب در يك حكم بودند.»

درباره اينكه همسران پيامبر گرامی - رضي الله عنهن- در آل بيت ايشان داخلند دليلش اين ارشاد الهي است:

( وَقَرْنَ فِي بُيُوتِكُنَّ وَلَا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجَاهِلِيَّةِ الْأُولَى وَأَقِمْنَ الصَّلَاةَ وَآَتِينَ الزَّكَاةَ وَأَطِعْنَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا 33 وَاذْكُرْنَ مَا يُتْلَى فِي بُيُوتِكُنَّ مِنْ آَيَاتِ اللَّهِ وَالْحِكْمَةِ إِنَّ اللَّهَ كَانَ لَطِيفًا خَبِيرًا 34 ) [الأحزاب:33 - 34]

«و در خانه هاي خود بمانيد وچون زينت نمايي (عصر) جاهليت پيشين زينت ننماييد ونماز بر پاي داريد وزكات بپردازيد واز الله ورسولش فرمان بريد. اي اهل بيت! جز اين نيست كه الله مي خواهد پليدي را از شما دور كند وچنانكه بايد شما را پاكيزه گرداند وهر آنچه را كه از آيه هاي الله وحكمت در خانه هايتان خوانده مي شود ياد كنيد و بي گمان الله باريك بينِ آگاه است.»

اين آيه به طور حتم دلالت مي كند كه امهات المؤمنين در اهل بيت داخلند و زيرا سياق قبل وبعد از اين آيه خطاب به آنها است.

در ضمن بايد توجه داشت كه اين با روايتي كه در صحيح مسلم (شماره 2424) به نقل از ام المؤمنين عايشه رضي الله عنها آمده منافات ندارد.

ملاحظه فرمائيد: حضرت عايشه صديقه رضي الله عنها مي فرمايد:

«پيامبر - صلى الله عليه وآله وسلم- هنگام چاشت كسايي(نوعی لباس) كه از موي سياه بافته شده بود بر تن داشتند واز خانه بيرون رفتند و حسن ابن علي آمد او را باخود زير كساء داخل كردند و سپس حسين آمد با ايشان داخل شد و سپس فاطمه آمد او را داخل كردند سپس علي آمد او رانیز داخل كردند و آنگاه فرمودند: ( إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا 33 ) [الأحزاب: 33]

« اي اهل بيت! الله مي خواهد پليدي را از شما دور كند وچنانكه بايد شما را پاكيزه گرداند».

زيرا آية كريمه دلالت آشكار دارد كه امهات المؤمنين در اين فضيلت داخلند چونكه خطاب در آيات مذكوره متوجه آنها است و وعلي وفاطمه وحسن وحسين رضي الله عنهم با دلالت سنت كه در اين حديث ذكر شده مشمول اين فضيلت مي گردند.

اينكه پيامبر- صلى الله عليه وآله وسلم- اين چهار نفر - رضي الله عنهم- را به طور خصوص در اين حديث ذكر فرمودند مستلزم اين نيست كه اهل بيتش منحصر به همينها باشند وبقيه را شامل نشود و حد اكثر دلالت حديث اين است كه آنها از خصوصي ترين افراد اهل بيت ايشان هستند.

دلالت اين آيه بر دخول همسران پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم در اهل بيتش مي باشدودلالت حديث حضرت عائشه رضي الله عنها كه گذشت بر دخول علي وفاطمه وحسن وحسين رضي الله عنهم در اهل بيتش است و مثل دلالت اين ارشاد الهي است: ( لَمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَى التَّقْوَى مِنْ أَوَّلِ يَوْمٍ أَحَقُّ أَنْ تَقُومَ فِيهِ) [التوبة: 108]

« به راستي مسجدي كه از روز نخست بر تقوي بنيان نهاده شده است سزاوار تر است كه در آن بايستي».

كه مراد از آن مسجد قباء است. ودلالت سنت در حديثي كه امام مسلم در صحيحش (شماره1397) نقل مي كند كه:

« مراد از مسجدي كه بر تقوي بنا شده مسجد خود حضرت صلى الله عليه وآله وسلم است».

همسران حضرتش صلى الله عليه وآله وسلم در لفظ «آل» داخلند زيرا مي فرمايند: (إن الصدقة لا تحل لمحمد ولا لآل محمد)

«بي ترديد براي محمد وآل محمد صدقه حلال نيست».

دلالت حديث از اينجاست كه از خمس به اٌمهات المؤمنين سهم داده مي شد.

و همچنين روايت ابن ابي شيبه در مصنفش (ج3/214)كه با اسناد صحيح از ابن ابي مليكه نقل مي كند كه:

(إنّ خالد بن سعيد بعث إلي عائشه ببقرة من الصدقة فردتها وقالت: إنا آل بيت محمد صلى الله عليه وآله وسلم لا تحل لنا الصدقة)

« خالد بن سعيد خدمت حضرت عائشه رضي الله عنها از مال صدقه گاوي فرستاد و ام المؤمنين آنرا رد كرد وفرمود: براي «ما اهل بيت محمد» صلى الله عليه وآله وسلم صدقه حلال نيست».

ابن قيم رحمة الله عليه در كتاب ارزشمندش جلاء الأفهام مي نويسد (ص331-332):

«اينكه عموما همسر جزو اهل بيت شخص بشمار مي رود و بخصوص همسران پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم و علتش اين است كه آنرا به نسب تشبيه مي كنند چون رابطه آنها با پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم قطع نشده است به دليل اينكه آنها چه در حيات وچه بعد از وفات حضرتش صلى الله عليه وآله وسلم بر غير ايشان حرامند و چون مادر همه مؤمنان هستند و لذا آنها چه در دنيا وچه در آخرت همسران خود پيامبر - صلى الله عليه وآله وسلم- هستند.پس سبب اين كه آنها اهل بيت پيامبر- صلى الله عليه وآله وسلم- هستند نكاح است .

لذا پيامبر - صلى الله عليه وآله وسلم- فرموده اند كه به آنها درود فرستاده شود و به همين جهت است كه بنا بر قول صحيح صدقه بر آنها حرام است زيرا صدقه چرك مال مردم است و والله متعال شأن ومنزلت پیامبر گرامی - صلى الله عليه وآله وسلم- واهل بيت ايشان را از چرك مال مردم محفوظ داشته است.

دليل ديگري كه بر تحريم صدقه بر موالي بني هاشم دلالت دارد روايت ابو داود در سنن (شماره 1650) وترمذي (شماره657) ونسائي (شماره2611) است كه با سند صحيح ثابت شده و البته لفظ ذيل از أبو داود است.

«از ابو رافع روايت شده كه پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم شخصي را براي گرفتن صدقه- زكات- از بني مخزوم مكلف فرمودند و آن شخص به ابو رافع گفت تو هم با من بيا و تا اينكه به تو هم از مزد دريافتي و چيزي برسد و گفت بايد از پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم بپرسم و وقتي پرسيد فرمودند: (مولي القوم من انفسهم وانا لا تحل لنا الصدقة) «مولاي هر قومي از خود آنان بحساب مي آيد وبراي ما صدقه حلال نيست».

بارك الله لي ولكم في القرآن العظيم ونفعني وإياكم بما فيه من الآيات والذكر الحكيم ونفعنا بهدي سيد المرسلين وقوله القويم أقول قولي هذا وأستغفر الله لي ولكم ولسائر المسلين والحمد لله رب العالمين.

الحمد لله حمدا كثيرا طيبا مباركا فيه و كما يحب ربنا ويرضى و وأشهد أن لا إله إلا الله وحده لا شريك له و وأشهد أن محمدا عبده ورسوله و وعلى آله وصحبه ومن تبعهم بإحسان إلى يوم الدين.

برادران مسلمان! ودوستداران اهل بيت رسول الله صلى الله عليه وسلم! اهل بيت گرامی آنحضرت از خودشان حقوقی دارند که باید رعايت شود از جمله:

1 حق محبت وموالات

محبت هر مسلمان يك واجب شرعي است اما پيامبر گرامی صلي الله وعليه وسلم براي خويشاوندان خودشان فقط بخاطر قرابت وخويشاوندي شان و با آن حضرت صلي الله وعليه وسلم و نوعي محبت خاص در نظر گرفتند و چنانكه الله متعال ميفرمايد:

( قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى ) [الشورى: 23]

« بگو بر رساندن آن مزدي از شما درخواست نميكنم و ولي بايد در ميان خويشاوندان دوستي پيشه كنيد(و حقّ خويشاوندي مرا به جاي آوريد)».

2 حق درود بر آنان:

أبي مسعود أنصاري رضي الله عنه فرمود:

«در مجلس سعد ابن عباده بوديم كه پيامبر صلي الله و عليه وسلم پيش من آمد بشرابن سعد از ايشان پرسيد اي رسول الله و الله متعال به ما دستور داده كه برشما درود بفرستيم چگونه درود بفرستيم؟.

پيامبر صلي الله و عليه و سلم ساكت ماندند و تاجائيكه كه آرزو كرديم كه كاش نميپرسيديم و سپس فرمودند و بگوئيد:

(اللهم صلِّ عَلَي محمد وعَلَي آل محمد كما صَلَّيْتَ علي ابراهيم وبَارِكْ علي محمد وعلي آل محمد كَمَا بَارَكْتَ عَلَي ابراهيم عَلَي العَالَمِينَ إنّك حَميدٌ مَجيدٌ). صحيح مسلم

3 حق خمس

برادران مسلمان! وشيفتگان توحيد وقرآن! عقيده اهل سنت وجماعت در تمامي مسائل اعتقادي و عقيده وسط وميانه بين افراط وتفريط است و ازآن جمله عقيده شان درباره اهل بيت رسول الله صلى الله عليه وآله وسلم مي باشد.

بنابراين اهل سنت معتقدند كه افتخار نسب و تابع افتخار ايمان است و كسي كه الله او را با هر دو نعمت (ايمان ونسب رفيع) افتخار بخشيده باشد براستي كه دو مدال افتخار يكجا برده است و وكسي كه توفيق نعمت ايمان را نيافته باشد نسب شريف ورفيع بدون ايمان سودي وفايده اي به او نخواهد رساند و چنانكه الله متعال مي فرمايد: ( إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ ) [الحجرات: 13]

« بدرستيكه مكرم ترين شما در نزد الله پرهيزگارترين شماست».

و رسول گرامي - صلى الله عليه وآله وسلم- در پايان حديث طولاني اي كه امام مسلم آنرا به روايت ابو هريره درصحيحش نقل كرده (شماره2699) مي فرمايد:

(من بطأ به عمله لم يسرع به نسبه) «كسي كه عملش او را عقب بيندازد نسبش او را نمي تواند جلو بيندازد».

پس كسي كه عملش او را در نزد الله متعال به درجات عالي نرساند نسبش نخواهد توانست او را جلو بيندازد تا اينكه آن درجات را كسب كند و زيرا الله متعال در مقابل عمل پاداش مي دهد نه نسب و چنانكه مي فرمايد:

( فَإِذَا نُفِخَ فِي الصُّورِ فَلَا أَنْسَابَ بَيْنَهُمْ يَوْمَئِذٍ وَلَا يَتَسَاءَلُونَ 101 ) [المؤمنون: 101]

«آنگاه چون در صور دميده مي شود. آن روز در ميانشان پيوند هاي خويشاوندي نباشد واز همديگر نپرسند».

رسول الله صلى الله عليه وآله وسلم همواره از اين كه فقط به نسب تكيه شود برحذر ميداشتند و لذا پيامبرصلي الله وعليه وسلم فرمودند:

«يا معشر قريش و اشتروا أنفسكم من الله و لا أغني عنكم من الله شيئا و يا عباس ابن عبد المطلب لا أغني عنك من الله شئيا يا صفيه عمة رسول الله صلي الله و عليه وسلم لا أغني عنك من الله شيئا و يا فاطمة بنت محمد سليني من مالي ما شئت لا أغني عنك من الله شيئا».

«اي قريشيان! خود را از الله بخريد كه من نميتوانم ذره اي از عذاب الله را از شما دفع كنم و اي عباس بن عبدالمطلب! من نميتوانم ذره اي از عذاب الله را از تو دفع كنم و اي صفيه عمهي رسول الله ! من نميتوانم چيزي از عذاب الله را از تو دفع كنم و اي فاطمه دختر محمد! از مال دنياي من هر چه ميطلبي از من بطلب و اما چيزي از عذاب الله را نميتوانم از تو دفع كنم».

در اينجا بايد به موضع اهل سنت در قبال نواصب اشاره كنيم واينكه اهل سنت همواره از نواصب اعلان بيزاري كرده اند وميكنند نواصب وناصبه واهل نصب كساني هستند كه بغض علي عليه السلام را دين ميدانند.

برادران گرامي! سخن علماي اسلام در مورد ستايش از امير المؤمنين علي وفرزندانش رضي الله عنهم

صريح وآشكار است و وعقيده ما اين است كه انشاء الله علي وحسن وحسين عليهم السلام در بهشت جاويدان خواهند بود و اين امر بحمدالله بسيار روشن وآشكار است. ) إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا 56 ) [الأحزاب: 56]

«اللهم صل على محمد وعلى آل محمد كما صليت على إبراهيم وعلى آل إبراهيم إنك حميد مجيد . اللهم بارك على محمد وعلى آل محمد كما باركت على إبراهيم وعلى آل إبراهيم إنك حميد مجيد «. اللهم صل على محمد وأزواجه وذريته كما صليت على آل إبراهيم وبارك على محمد وأزواجه وذريته كما باركت على آل إبراهيم إنك حميد مجيد .»

عباد الله! إن الله يأمر بالعدل والإحسان وإيتاء ذي القربى و وينهى عن الفحشاء والمنكر والبغي و يعظكم لعلكم تذكرون.