شرح

عيد قربان عيد قرباني است، عيد سخاوت ومهرباني بر فقيران است، و عيدي است که در آن بسياري از مسلمانان براي اداي بزرگترين شعار ديني – حج – جمع مي شوند.و در روز عيد قربان سخاوت افراد سخاوتمند در قرباني ظاهر مي گردد، و در قرباني براي تقرب به الله متعال و دادن آن به فقرا و مساکين

أشهد أن لا إله إلا الله وحده لا شريك له و من دعاه لبَّاه و ومن أخلص له العبادة نجَّاه و وأشهد أن محمدًا عبده ورسوله و وخليله ومصطفاه و بلّغ الرسالة وأدى الأمانة ونصح الأمة و وتركنا على المحجة البيضاء ليلها كنهارها لا يزيغ عنها إلا هالك و صلى الله عليه وعلى آله وصحبه ومن تبعهم بإحسان إلى يوم الدين.

وبعد:

فاتقوا الله تعالى أيها المسلمون بفعلِ أوامرِه واجتنابِ نواهيه والحَذَر من سخَطِه وعِقابه و يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَقُولُوا قَوْلاً سَدِيدًا يُصْلِحْ لَكُمْ أَعْمَالَكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَمَنْ يُطِعْ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ فَازَ فَوْزًا عَظِيمًا [الأحزاب: 70 و 71].

ﭧ ﭨ( فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا فِطْرَةَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ 30 ) [الروم: 30]

)

ای مسلمان و راست ودرست رو به آئين الله کن. چون اين آئيني است که جلوگيري مي کند از هواها وهوسهاي گوناگون وپراکنده اي که بر حق وحقيقت تکيه ندارند و واز علم ودانش مدد وياري نمي گيرند و وبلکه از شهوتها ولذتها و واز کشش ها وجهش ها و بدون هر گو نه ضابطه وقاعده اي و وبدون هر گو نه دليل وحجتي و پيروي مي کنند و آری به آئين الله خالصانه رو کن و واز هر آئيني جداي از اين آئين روي بگردان و وتنها به اوامر ونواهي اين آئين گوش فرا بده نه به چيز ديگري: اين سرشتي است که الله متعال مردمان را بر آن سرشته است. وهرگز نبايد سرشت الله را تغيير داد.

برادران عزیز می بینیم که در این آیه و روند قرآني بدين وسيله ميان فطرت نفس بشري وسرشت وطبیعت اين دين و ارتباط برقرار مي سازد. هر دوي آنها با قانون هستي موافق اند و وهر دوي آنها در سرشت ودر رويکرد هماهنگ با يکديگرند.

پروردگاری که دل بشري را آفريده است و واوست که اين آئين را فرو فرستاده است تا بر دل فرمان براند ودل را بگرداند وبيماري آن را دوا بكند وآن را از انحراف بازدارد وبر راه راست بدارد.

الله آگاه تر از هر كسي نسبت بندگان خود است . والله متعال بسیار دقيق وآگاه است. فطرت پاک وسالم ثابت واستوار است و ودين الله نیز ثابت واستوار است: پس نبايد سر شت الهی یعنی فطرت خداجوی انسانها را تغيير داد.

هنگامي كه درونها از فطرت منحرف مي شوند جز اين دين هماهنگ با فطرت و چیز دیگری آنها را به سوي فطرت برنمي گرداند. بله عزیزان و اين است دين وآئين محكم واستوار و وليكن اكثر مردم (چنين چيزي را) نمي دانند.

پس بنا بر این اصل و الله متعال در راستای اشباع وسیراب نمودن طبیعت وغریزه بشری در ابراز شادابی وسرور و دیدار ودید وبازدید ودادن هدیه به یکدیگر وهمچنین شکر وسپاس نمودن نعمتهای عظیم الهی وضرورت جمع کلمه ووحدت مسلمانان و عید بزرگ قربان را مشروع نموده است.

ﭧ ﭨ ( وَلِكُلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنَا مَنْسَكًا لِيَذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلَى مَا رَزَقَهُمْ مِنْ بَهِيمَةِ الْأَنْعَامِ فَإِلَهُكُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ فَلَهُ أَسْلِمُوا وَبَشِّرِ الْمُخْبِتِينَ 34 ) [الحج: 34]

«(قرباني تنها منحصر به شما مسلمانان نبوده و وبلکه ) ما براي هر ملتي ( که پيش از شما به الله ايمان داشته اند) قرباني را ( که سمبول آمادگي انسان براي فدا شدن در راه الله یکتاست ) مقرر کرده ايم و تا به نام الله چهارپاياني را ذبح کنند که وی بديشان عطاء نموده است ».

برادران گرامی و قرآن مجيد اين قربانيها را به عنوان يکي از مناسک وشعائر معروف در ميان ملتهاي گوناگون معرفي مي کند. تنها چيزي که هست اين است که اسلام آن را به راه صحيح خود انداخته است و بدانگاه که آن را متوجه خالق یکتا کرده است وبس.

پس از آن الله متعال موضوع توحید ویکانگی الله ووجوب تسلیم وخضوع در مقابل وی را بیان کرده وهمه این موارد را با سیاق جمع بیان نموده وما را به یکپارچگی ووحدت بر توحید خالص فرا می خواند.

عن أنس قال: قدم رسول الله المدينة ولهم يومان يلعبون فيهما فقال: ما هذان اليومان؟ قالوا: كنا نلعب فيهما في الجاهلية فقال: (لقد أبدلكم الله خيرٌ منهما: عيد الفطر وعيد الأضحى) رواه أبو داود والنسائي.

انس بن مالک انصاری رضی الله عنه صحابی جلیل القدر رسول گرامی اسلام _صلی الله علیه وآله وسلم_ می فرماید: که هنگامی که رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم به مدینه هجرت نمودند اهل مدینه دو روز مشخص داشتند که در آن شادابی وپایکوبی می نمودند و رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم هنگامی که این را مشاهده نمودند خطاب به آنان فرمودند: این دو روز چه روزهایی است؟ (یاران رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم در جواب ایشان گفتند: ) این دو و روزهایی است که در دوران جاهلیت (قبل از اسلام) شادی وپایکوبی می نمودیم. رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم فرمودند: الله متعال دو روز بهتر را جایگزین این دو روز نموده است که این دو روز و روز عید فطر وروز عید قربان می باشد.

برادران عزیز و اعیاد ما مسلمانان دارای ویژگیهای متعددی می باشد که برخی از این ویژگیها عبارتند از و جمع شدن مسلمانان در عیدگاه ویا مسجد جامع و خواندن نماز عید در این دو روز پرفضیلت و ودیگری اینکه این دو روز نزد ما مسلمین از جانب پروردگار یکتا وبوسیله پیام آور بی همتای او محمد مصطفی صلی الله علیه وآله وسلم بر ما تعیین ومشخص شده که عبارتند از اولین روز از ماه شوال وعید فطر نام گرفته است وروز نهم ماه مبارک ذی الحجه که عید الاضحی که همان قربانی می باشد نام دارد.

پس از تأکيد بخشش هاي وفراوان و الله سبحان و محمد _صلي الله عليه وآله وسلم_ را متوجه شکر نعمت همراه با نخستين حق آن مي فرمايد. نخستين حق نعمت و در عبادت و اخلاص داشتن وتنها رضاي الله را طلبيدن است. در نماز ودر قرباني کردن اخلاص داشتن و وفقط براي الله وبه نام وي نماز خو اندن وقرباني کردن.

الله سبحانه وتعالی در این باره می فرماید: ( فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْ 2 ) [الكوثر: 2]«(حال که چنين است) تنها براي پروردگار خود نماز بخوان وقرباني بکن .»

پس عزیزان من و بیاییم در این روز پر برکت به این ندای الهی ونبوی لبیک گفته وبه پیروی از اسوه مان ابوالانبیاء ابراهیم خلیل وامام المرسلین محمد _علیهم الصلاه والسلام_ در راه الله حیوانی را قربانی کنیم وزبان خود را با تسبیح وتکبیر ودیگر اذکار و بیش از پیش معطر سازیم زیرا الله ذو الجلال اعمال نیک را در این ماه بیشتر دوست میدارد آنچنانکه ابن عباس رضی الله عنه روایت میکند.

قال رسول الله: "ما من أيام أعظم عند الله و ولا أحب إليه العمل فيهن من أيام العشر و فأكثروا فيهن التسبيح و والتكبير و والتهليل" أخرجه الطبراني.

رسول الله _صلی الله علیه وآله وسلم_ می فرمایند: هیچ روزهایی نزد الله بزرگتر واعمال نیک در آنها و محبوبتر از این ده روز (اول ذی الحجه) نیست و بنابر این در این روزها به کثرت به تسبیح وتکبیر وتهلیل بپردازید.

نمازگزاران عزیز و امروز روز فرح وشادمانی است و ام المومنین عایشه رضی الله عنها روایت میکند در روز عید و اهل حبشه در مسجد بازی می کردند ودر این هنگام رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم من را صدا زد ومن از بالای شانه رسول الله صلى الله عليه وآله وسلم صحنه را مشاهده مینمودم (در حالی که در پشت سر پیامبر صلی الله علیه وآله وسلم قرار داشت) در این هنگام ابوبکر رضی الله عنه آمد (و خواست که ام المومنین را منع کند) رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم فرمودند رهایش کن! زیرا که برای هر قومی جشنی هست وامروز جشن ماست ودر روایت دیگرحضرت فرمودند : تا یهود بفهمند که دین ما وسیع وانعطاف پذیر است.

عزیزانم و امروز و روزی عظیم نزد الله ورسول اوست تا این حد که شروع کردن به جنگ در این ماه را ممنوع کرده اند مگر اینکه دشمن حمله کند ومسلمین به دفاع بپردازند.

دوستان گرامی توجه داشته باشید که اگر عید در روز جمعه قرار گرفت مسلمانان می توانند نماز جمعه را نخوانند ولی وجوب نماز ظهر سر جای خود هست بدلیل حدیث ابی هریره رضی الله عنه فرمودند:

قال رسول الله: "قد اجتمع في يومكم هذا عيدان و فمن شاء أجزأه عن الجمعة و وإنا مجمعون"- أخرجه أبو داود وغيره. «در این روز دو عید قرار گرفتهاند و پس کسی که میخواند و نماز عید (بجای جمعه) برایش کفایت میکند (و لازم نیست نماز جمعه بخواند) ولی ما نماز جمعه را برگزار میکنیم».

وروى عطاء أن ابن الزبير فعل ذلك. قال عطاء بن أبي رباح صلى بنا ابن الزبير في يوم عيد في يوم جمعة أول النهار و ثم رحنا إلى الجمعة و فلم يخرج إلينا فصلينا وحدانا. وكان ابن عباس بالطائف فلما قدم ذكرنا ذلك له فقال: أصاب السنة»- أخرجه أبو داود وغيره.

وهمچنین عطاء ابن أبی رباح روایت می کند که ابن زبیر نماز عید را بر ما گذارد وهنگامی که رفتیم برای نماز جمعه نیامد ووقتی ابن عباس از طائف برگشت جریان را برایش بازگو کردیم فرمود: مطابق سنت عمل نموده است.

وشیخ الاسلام ابن تیمیه رحمه الله در مجموع فتاوی از امام احمد رحمه الله نقل می کند بر امام است که نماز جمعه را بر پا دارد تا حاضرین آنچه کاملتر است به جای آورند هرچند که هر یک از مردم اجازه نخواندن جمعه را دارند.

بارك الله لي ولكم في القرآن العظيم ونفعني بما فيه من الآيات والذكر الحكيم و أقول قولي هذا و وأستغفر الله لي ولكم و فاستغفروه إنه هو الغفور الرحيم.

الحمد لله و الحمد لله أسدى فضله وأولى و وأعظم خيره فنِعم المولى و له الحمد في الآخرة والأولى و توالت نعمه و وعظمت مِنَنُه و وعمَّ الخلائق بِرًا ونَولاً و خصَّنا بالإسلام ويسَّر حج البيت الحرام و أحمده تعالى وأشكره وأثني عليه وأستغفره و وأسأله المزيد من فضله والإنعام وأشهد أن لا إله إلا الله الملك القدوس السلام و وأشهد ان محمداً عبده ورسوله خير من صلى وصام و وحج البيت الحرام . صلى الله عليه وعلى آله وصحبه ومن تبعهم بإحسان إلى يوم الدين. أما بعد: فاتقوا الله عباد الله؛ تفوزوا بمرضاته وجنته و وتنجوا من سخطه وعقوبته و يقول الله تعالى: فأما من تاب وآمن وعمل صالحا فعسى أن يكون من المفلحين [القصص: 67]

ﭧ ﭨ( وَالْفَجْرِ 1 وَلَيَالٍ عَشْرٍ 2 وَالشَّفْعِ وَالْوَتْرِ 3 ) [الفجر:1 - 3]

«به سپيده دم ( صبحگاهان ) سوگند! وبه شبهاي دهگانه سوگند! وبه جفت وتک ( هر چيزي ) سوگند!»

مفسرین در تفسیر این آیه گفته اند که شبهای دهگانه ده روز ذو الحجه والشفع روزهای منی والوتر روز عرفه است اما آیه ای که الله سبحانه وتعالی در روز عرفه حجة الوداع یعنی آخرین سال زندگی پر برکت رسول گرامی اسلام صلی الله علیه وآله وسلم نازل نمود این آیه می باشد.

ﭧ ﭨ ( الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا فَمَنِ اضْطُرَّ فِي مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِإِثْمٍ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ 3 ) [المائدة: 3]

«امروزه ( احکام ) دين شما را برايتان کامل کردم و( با عزت بخشيدن به شما واستوار داشتن گامهايتان ) نعمت خود را برشما تکميل نمودم واسلام را به عنوان آئينی که مورد پسند الله است براي شما برگزيدم».

برادران عزیز و الله متعال در اين خطاب نوراني و اعلام میدارد و دین مبین اسلام که در برگرفته عقاید واحکام و.. می باشد تکمیل شده است وهیچ گونه نقص وخللی در آن وجود ندارد وشایسته رهبری بشریت در تمامی زمانها ومکانها را دارد وهر که جز این بیاندیشد ویا حکم وقوانین دیگری را بر شرع وقوانین این دین ترجیح دهد به این آیه کریمه کفر ورزیده وخود را متوجه وعید الهی نموده است وگویا با زبان حال خود این را بیان می دارد که او از الله متعال و خالق ومدبر وپرورش دهنده کون ومکان و آگاه تر است ونیازهای انسان واسباب سعادت وخوشبختی وی را بهتر می شناسد. ولاحول ولاقوه الابالله.

پس بیاییم به شکرانه تمامی نعمتهای گرانبهایش که در راس آنها و نعمت اسلام قرار دارد و این روز مبارک را گرامی داشته وتکبیر گویان در راه رضای وی قربانی دهیم.

عباد الله صلوا وسلموا على من أمركم الله بالصلاة والسلام عليه فقال ( إن الله وملائكته يصلون على النبي يا أيها الذين آمنوا صلوا عليه وسلموا تسليما) (الأحزاب: 56) اللهم صل وسلم على عبدك ورسولك محمد وارض اللهم عن الخلفاء الراشدين وعن سائر الصحابة أجمعين وعن التابعين لهم وتابعيهم بإحسان إلى يوم الدين وعنا معهم بمنك وفضلك وإحسانك يا أرحم الراحمين.

اللهم أعز الإسلام وانصر المسلمين .. وأذل الشرك والمشركين ودمر أعداء الدين واجعل هذا البلد آمنا مطمئنا وسائر بلاد المسلمين اللهم انصر دينك وكتابك وسنة نبيك وعبادك المؤمنين اللهم آمنا في أوطاننا .. وأصلح أئمتنا وولاة أمورنا.

اللهم انصر المجاهدين و الذين يجاهدون في سبيلك لإعزاز دينك وإعلاء كلمتك و اللهم انصرهم في فلسطين وفي كل مكان يا رب العالمين. اللهم سدد سهامهم وآراءهم و واجمع على الحق كلمتهم وانصرهم على عدوك وعدوهم. ربنا ظلمنا أنفسنا وإن لم تغفر لنا وترحمنا لنكونن من الخاسرين.

ربنا آتنا في الدنيا حسنة وفي الآخرة حسنة وقنا عذاب النار.

برادران عزیز و به یکدیگر سلام داده وهکدیگر را در آغوش بگیرید ودر این روز مبارک قلبهایتان را از هر گونه کینه وکدورت پاک سازید. (سبحان ربك رب العزة عما يصفون وسلام على المرسلين والحمد لله رب العالمين )